W londyńskim St James’s Park powstanie nowy pomnik królowej Elżbiety II i jej męża, księcia Filipa. Koncepcja autorstwa Normana Fostera i Foster + Partners zwyciężyła w konkursie, w którym rywalizowało pięć pracowni. Ciekawostką jest obecność w projekcie Jego Królewskiej Wysokości – dotychczas wszelkie pomniki skupiały się jedynie na królowej. Tym razem, po raz pierwszy zostanie on oficjalnie włączony do takiego upamiętnienia.
Elżbieta II zasiadała na tronie od 1952 do 2022 roku. Jej panowanie, najdłuższe w historii Wielkiej Brytanii, przypadło na czas głębokich zmian społecznych i politycznych. Monarchini była uważana za symbol ciągłości i stabilizacji, a jej działalność cieszyła się przez dekady dużym poparciem społecznym. Książę Filip, jej mąż i najbliższy doradca, towarzyszył Elżbiecie przez ponad 70 lat. Był zaangażowany w działalność publiczną, szczególnie w obszarach edukacji, ekologii i pracy z młodzieżą. Teraz para królewska stanie na zawsze razem w pobliżu swojej rezydencji, pałacu Buckingham.
Szklany most i symbolika jedności
Centralnym elementem pomnikowego założenia będzie most Unity Bridge. Budowla powstanie w miejscu istniejącego Blue Bridge i zostanie wykonana z półprzezroczystego odlewanego szkła. Inspiracją architektów dla jego oryginalnej formy była ślubna tiara królowej Elżbiety II, włożona przez nią w dniu zaślubin w 1947 roku. Ówczesna księżniczka otrzymała ją od swojej matki – królowej Elżbiety. Diadem powstał w 1919 roku, kiedy królowa Maria zleciła przerobienie swojego naszyjnika na ozdobne nakrycie głowy. Jubiler stworzył z niego tiarę składającą się z 47 zwężających się ku górze elementów, a jej kształt przypominał tradycyjny rosyjski kokosznik. Tiara była dalej przekazywana z pokolenia na pokolenie. Projektanci chcieli, by wygląd nowej kładki symbolizował jednoczącą rolę monarchini w Wielkiej Brytanii i Wspólnocie Narodów. Szklana konstrukcja mostu ma minimalnie ingerować w parkowy krajobraz, tworząc subtelny znak pamięci i miejsce kontemplacji.
Pomnik królowej Elżbiety II i księcia Filipa oraz przestrzeń dialogu
Nowy pomnik w St James’s Park – najstarszym z królewskich parków Londynu będzie się składał z pary rzeźb. Jedna z nich przedstawi królową Elżbietę II na koniu, nawiązując w ten sposób do jej wieloletniej pasji jeździeckiej. Druga natomiast ukaże monarchinię oraz królewskiego małżonka wspólnie i zostanie umieszczona w pobliżu nowo projektowanej bramy księcia Filipa, przy Birdcage Walk. Brama będzie sąsiadować z placem królowej Elżbiety II przy Marlborough Gate. Oba miejsca zostaną zaplanowane w taki sposób, by tworzyły przestrzenny dialog między rzeźbami i przypominały o wzajemnym partnerstwie królewskiej pary.
Ogrody, ścieżki i instalacje artystyczne
Projekt przewiduje także założenie dwóch ogrodów tematycznych, nowych ścieżek spacerowych oraz udział specjalistów od środowiska i artystów. W tym celu brytyjsko-nigeryjski rzeźbiarz Yinka Shonibare przygotuje kinetyczne dzieło napędzane wiatrem, a ekolog Nigel Dunnett zaprojektuje nasadzenia mające zwiększyć różnorodność biologiczną w parku. W ramach pomnika pojawią się także elementy dźwiękowe, w tym autentyczne nagrania głosu królowej, które mają stanowić dla odwiedzających bezpośrednie połączenie z historycznymi wydarzeniami. Zakończenie realizacji pomnika planowane jest na rok 2026, kiedy przypadałaby setna rocznica urodzin Elżbiety II. Budżet inwestycji szacuje się na od 23 do 46 milionów funtów. Szczegóły dotyczące zamówień rzeźbiarskich mają zostać ujawnione w kwietniu 2026 roku.
Źródło: materiały prasowe Foster + Partners / artysta Yinka Shonibare i architekt krajobrazu Michel Desvigne Paysagiste
Czytaj też: Rzeźba | Sztuka | Miasto | Londyn | Ciekawostki
