Domki obecnie. Fot. Krzysztof Babicki/ZZW

Warszawa: dwa domki fińskie wróciły na Pole Mokotowskie

Przy ul. Leszowej na warszawskim Polu Mokotowskim ponownie pojawiły się dwa drewniane domki fińskie. Zarząd Zieleni Warszawy zakończył ich ogólny montaż, ale ostatnie prace wykończeniowe potrwają do końca kwietnia. Wraz z odbudową historycznych obiektów zadbano też o najbliższe otoczenie, gdzie powstały mineralne alejki, infrastruktura dla rowerzystów oraz posadzono nowe drzewa.

Domki fińskie w Warszawie

Historia tych niewielkich budynków sięga pierwszych lat po II wojnie światowej, kiedy Warszawa podnosiła się z ruin. Biuro Odbudowy Stolicy potrzebowało szybko dostępnych mieszkań dla swoich pracowników i osób zaangażowanych w odbudowę miasta. Właśnie dla nich powstały kolonie niemal 100 drewnianych domów, ustawione m.in. na Jazdowie i na Polu Mokotowskim. Z biegiem czasu te niewielkie obiekty przestały spełniać swoją rolę i stopniowo znikały z pejzażu Warszawy. Na Jazdowie zachowało się ich ponad 20, natomiast przy ul. Leszowej zaledwie dwa.

domki fińskie pole mokotowskie
Osiedle w 1955 roku. Źródło: NAC – Narodowe Archiwum Cyfrowe

Dwa domki fińskie z Pola Mokotowskiego

Relikty tych dwóch ostatnich budynków z Pola Mokotowskiego przez wiele lat pozostawały bez należytej opieki, dlatego ich konstrukcje nie nadawały się do ponownego wykorzystania. Wobec tego zdecydowano się na ich całkowitą rekonstrukcję z nowych materiałów, według historycznego wzoru. Dwa domki fińskie z ul. Leszowej wykonano w oparciu o modułowy system prefabrykacji. Ich poszczególne elementy przygotowano w warsztatach, a następnie przetransportowano i złożono na placu budowy. Zastosowane rozwiązanie nawiązuje do pierwotnej metody wznoszenia tych obiektów, kiedy lekkie, drewniane moduły pozwalały na szybki montaż nawet przy niewielkim zespole robotników.

Fińska tradycja trwająca do dziś

Technologia, z której korzystano po wojnie w Warszawie, wywodzi się z Finlandii i jest tam w użyciu do dziś. W trakcie przygotowań do niedawnej rekonstrukcji nawiązano kontakt z firmą, która przed kilkudziesięcioma laty dostarczała podobne domy nad Wisłę. Współczesne budynki w tej technologii powstają w całej Europie i obejmują nie tylko mieszkalnictwo, ale również szkoły czy obiekty użyteczności publicznej. Przy pracach na Polu Mokotowskim zastosowano naturalne materiały oraz systemy ograniczające zużycie energii, co przekłada się na niższe koszty utrzymania i eksploatacji.

Domki dawniej i obecnie. Fot. Adrian Grycuk, CC BY-SA 3.0 PL, via Wikimedia Commons i Krzysztof Babicki/ZZW

Nowa przestrzeń w parku Pole Mokotowskie

Częścią całej inwestycji było także uporządkowanie zaniedbanego terenu wokół domków. W ich pobliżu pojawiły się trawniki, krzewy i drzewa, tworząc kameralną przestrzeń sprzyjającą wypoczynkowi. Dotychczas ten fragment Pola Mokotowskiego był mało przyjazny i robił raczej negatywne wrażenie, natomiast teraz otrzymał bardziej uporządkowany i milszy oku wygląd. Remont domków i ich otoczenia jest częścią modernizacji prowadzonych w różnych obszarach parku, co stopniowo zmienia jego oblicze i nadaje temu miejscu nowe funkcje.

Dziedzictwo Ryszarda Kapuścińskiego

Z domkami fińskimi z ul. Leszowej związana jest także postać Ryszarda Kapuścińskiego, który w młodości mieszkał w jednym z nich i właśnie tam pisał swoje pierwsze teksty. Pamięć o pisarzu utrwalono w parku poprzez utworzenie ścieżki edukacyjnej z cytatami z jego twórczości. Po zakończeniu wszystkich prac odtworzone budynki mają zostać wykorzystane jako przestrzeń dla literatury. W sąsiedztwie powstanie też ogród społecznościowy i niewielka plenerowa scena, które ożywią tę część parku i wprowadzą do niej nieco kultury.

Źródło: Zarząd Zieleni Warszawy

Czytaj też: Architektura w Polsce | Warszawa | Osiedle | Urbanistyka | Historia | Ciekawostki | Drewno

Widok na osiedle domków fińskich na Polu Mokotowskim w latach 60. XX w. i dziś. Źródło: „Poznaj Warszawę. Mokotów”, Krajowe Wydawnictwo Czasopism RSW „Prasa”, Warszawa 1969 i Google Earth