Położona jest na chronionym przez UNESCO obszarze Tokaj, dlatego jej projekt mógł tylko w ograniczonym zakresie ingerować w zielony teren. Węgrzy z pracowni BORD Architectural Studio znaleźli na to sposób i postanowili wtopić nowoczesną winiarnię w zbocze. Szkło i stal harmonijnie korespondują z falującymi rzędami winnych krzewów, a zarazem podkreślają wartość tej ziemi.
Tokaj, kraina o wulkanicznym rodowodzie i kontynentalnym klimacie, od wieków słynie z produkcji wina. Już przed przybyciem Magyarów osadnicy wydrążyli w tufie ryolitowym piwnice, gdzie dojrzewały pierwsze trunki. Legendarne aszú, słodkie wino z drobno klasyfikowanych gron, przez stulecia sygnowało region jako “króla win i wino królów”. Połowa XX wieku przyniosła standaryzację i masową produkcję, lecz po przemianach politycznych rodzaj winnej pasji odżył na nowo. Od początku XXI wieku nowoczesne winiarnie, wraz z rosnącą falą turystów, tchnęły świeże życie w Tokaj, choć infrastruktura wciąż stara się nadążyć za boomem odwiedzin.
Architektoniczna wizja Sauska Tokaj zrodziła się z potrzeby ukazania różnorodności tutejszych win. Koncepcja miała odpowiadać dominacji lekkich, wytrawnych białych i musujących trunków, ale także umożliwić realizację części restauracyjnej i przestrzeni dla gości. Wybór parceli na wierzchołku wzgórza stał się zarówno inspiracją, jak i wyzwaniem. Jak sam architekt Péter Bordás podkreśla: “(…) to, co tworzę, nie powinno dotykać nietykalnego – powinno unosić się lub opierać, jak kula na niewidocznie małej powierzchni. Celem jest konstrukcja wydająca się pozornie nieprawdopodobna, obecna, a jednocześnie fizycznie niezależna od otoczenia”.
Dwie przecinające się soczewkowate bryły o rozpiętości trzydziestu sześciu metrów wpisują się w krajobraz niczym ulotne formy. Wnętrza wymagające stabilnej temperatury, od fermentacji po leżakowanie, zlokalizowano w głębi ziemi, w okrągłych halach z rdzewiejącymi stalowymi kadziami ułożonymi koncentrycznie wokół centralnej strefy dębowych beczek. Powierzchnie restauracyjne i barowe znajdują się w przestrzeniach unoszących się nad ziemią, wsparte na słupach ze stali.
Sposób przyjęcia gości to małe arcydzieło dramaturgii architektonicznej. Wejście, skryte w stromiźnie terenu, pozwala najpierw chłonąć widoki, zanim oczy natrafią na bryłę winiarni w całej krasie. Ścieżka od parkingu wiedzie przez winnice, z widokiem na starannie pielęgnowane krzewy, by w końcu zaprosić do przedsionka wypełnionego naturalnym światłem. Stamtąd prowadzi korytarz z przeszkleniami wychodzącymi na panoramę, a dalej otwiera się restauracja z wysokim, zakrzywionym sufitem, który subtelnie zwęża się w kierunku widoku. Na tarasie goście doświadczają pełnej skali krajobrazu – to moment, w którym natura i architektura stapiają się w jedno.
Wnętrza zaprojektowane przez Tihany Design to hołd dla lokalnych materiałów i tradycji. Dębowe podłogi przenikają się z okładzinami z miejscowego wapienia, a stalowe detale nadają przestrzeniom wyrafinowanego, ale jednocześnie przytulnego charakteru. Farbę słomkowej żółci wina dopełniają naturalne beże i soczyste zielenie roślin. Każdy detal przypomina o korzeniach regionu, jednocześnie wpisując się w język współczesnego wzornictwa.
Technologicznie winiarnia prezentuje schludne, logiczne rozwiązania procesowe. Prasy, linie butelkowania i etykietowania są ustawione w prostokątnej strefie połączonej tunelem z halami fermentacyjnymi. To przez ten podziemny korytarz wjeżdżają cysterny z owocami, a następnie wyjeżdżają gotowe wina. Tunel mieści też kluczowe instalacje mechaniczne, których chłodny, metaliczny minimalizm ostro kontrastuje z ciepłem przestrzeni dla zwiedzających.
Sauska Tokaj to o wiele więcej niż winiarnia. To symbol odrodzenia regionu, wyraz szacunku dla tradycji i jednocześnie śmiały krok ku przyszłości. Projekt Sauska Tokaj został zrealizowany na zlecenie Sauska & Partner przez BORD Architectural Studio w latach 2014–2022. Budynek o całkowitej powierzchni użytkowej 5 830 m kw. został ukończony w 2024 roku.
projekt: BORD Architectural Studio
zdjęcia: Hufton+Crow
źródło: V2COM
Czytaj też: Węgry | Minimalizm | Zieleń | Wnętrza | Detal | whiteMAD na Instagramie
