Niewielka, malownicza miejscowość Strážné znajduje się po czeskiej stronie Karkonoszy. Właśnie w tym dziewiczym otoczeniu wybudowano dom zainspirowany dawną architekturą regionu oraz stojącym tutaj wcześniej obiektem. Projekt biura Mimosa Architects nie koncentrował się na jego zachowaniu, gdyż był w zbyt kiepskim stanie, praktycznie nie do uratowania. Architekci postanowili jednak odtworzyć dawną atmosferę i ogólny styl. Nowo powstała, współczesna chata w Karkonoszach czerpie garściami z bogatej tradycji tego regionu, opierając się na historycznej poprzedniczce.
Nowy dom na bazie starego budynku
Na działce stała kiedyś leciwa chata z drewnianych bali, która z biegiem lat została silnie przebudowana, bez jakiejkolwiek dbałości o historyczny charakter. Kolejne narośle w postaci dobudówek, prowizoryczne naprawy oraz okładziny z prefabrykowanych paneli doprowadziły do całkowitego zatarcia karkonoskiego stylu. Niemal wszystkie, nielicznie zachowane fragmenty pierwotnego domu znajdowały się w złym stanie technicznym i nie nadawały się do wykorzystania w projekcie. W tej sytuacji architekci postanowili skupić się na niematerialnych aspektach tego urokliwego miejsca, próbując odtworzyć klimat dawnej zabudowy zamiast dosłownie ją rekonstruować.
Współczesna chata w czeskich Karkonoszach
Architektura regionu Karkonoszy wykształciła swoje wyraźne cechy wynikające z tutejszego trudnego klimatu, przede wszystkim długich i śnieżnych zim. W okolicy dominują wysokie, strome dachy przystosowane do intensywnych opadów śniegu, lukarny na siano oraz asymetryczne bryły osadzone na niskich konstrukcjach z bali. Uzupełniają je szczyty wykończone deskowaniem i kamienne cokoły. Chociaż taka forma domów i innych obiektów wynika czysto z ich funkcjonalności, nie da się ukryć, że sprawia bardzo malownicze i interesujące wrażenie. Projekt Mimosa Architects odwołuje się do tej specyfiki, czerpiąc garściami z ich proporcji, materiałów i kompozycji. W ten sposób stworzony dom bardzo wyraźnie nawiązuje do lokalnej tradycji, lecz pozwala sobie na architektoniczne parafrazy.
Historyczne elementy wykorzystane ponownie
Pomimo znacznych zniszczeń i przebudów, nowy dom wykorzystał bazę historycznej bryły. Jego układ oparto na dawnych zasadach organizacji wnętrz. Główne pomieszczenie zachowało kameralny, nieco zamknięty klimat. Jego skala wynika z cudem ocalonego, belkowego stropu, który otrzymał tutaj drugie życie i przy okazji wyznaczył wysokość oraz proporcje pomieszczenia. Rozświetla je podłużne okno z naprzemiennym rytmem bezramowych i tradycyjnych skrzydeł, co dodatkowo podkreśliło horyzontalność parteru oraz wykadrowało wspaniałe widoki na krajobraz Karkonoszy. W starej części domu znalazła się też sypialnia dla gości oraz klatka schodowa, natomiast dawne sanitariaty przekształcono w strefę sauny.
Współczesna chata w Karkonoszach i jej projekt
Pomiędzy zboczem wzgórza a zasadniczą bryłą domu pojawiło się zaplecze gospodarcze, mieszczące spiżarnię, pralnię, magazyn sprzętu sportowego, warsztat oraz pomieszczenie techniczne. Na poddaszu urządzono pokoje o dużej swobodzie aranżacji, zapewniające maksimum prywatności i widoki na górskie grzbiety. Wszelkie systemy dobrano z myślą o prostocie ich działania i ograniczeniu ingerencji w naturę. Budynek korzysta z energii elektrycznej z sieci, ogrzewanie i ciepłą wodę zapewnia pompa ciepła z odwiertem geotermalnym, wodę doprowadza pobliskie źródło, a ścieki są oczyszczane na miejscu.
projekt: Mimosa Architects
zdjęcia: Petr Polák
Czytaj też: Dom jednorodzinny | Historia | Drewno | Czechy | whiteMAD na Instagramie
