Przy ulicy Gdańskiej 49/53 w centrum Łodzi stoi jeden z najbardziej zagadkowych zabytków miasta. Dawny pałac Rudolfa Kellera, mimo swojej niezwykłej architektury i bogatej historii, od lat znajduje się w coraz gorszym stanie technicznym. Budynek był niegdyś symbolem zamożności łódzkiego przemysłowca, a dziś stoi opuszczony i niszczeje, bez dobrych perspektyw na przyszłość.
Pałac Rudolfa Kellera – początki i budowa rezydencji
Pałac został wzniesiony w 1890 roku z inicjatywy przedsiębiorcy Rudolfa Kellera, który przybył do Łodzi z terenów Prus, by wykorzystać dynamiczny rozwój przemysłu włókienniczego. Pierwsze zabudowania fabryczne powstały na tej parceli już w 1882 roku, a kilka lat później Keller zdecydował się na budowę swojej reprezentacyjnej rezydencji. Autorem projektu był Hilary Majewski, natomiast wykonawcą łódzka firma Otto Gehliga. Willa w stylu północnego neorenesansu z elementami francuskimi i niderlandzkimi wyróżniała się bogatym detalem oraz starannie zaplanowanymi wnętrzami.
Architektura i wnętrza przy Gdańskiej 49/53 w Łodzi
Sztukateria i dekoracje powstały w warsztacie N. Gunzela i zostały ukończone w 1892 roku. Charakterystycznym elementem rezydencji była reprezentacyjna klatka schodowa z secesyjnymi witrażami. Te zamówiono najpewniej po 1907 roku, kiedy obiekt przeszedł w ręce Emila Eiserta. Pałac przy ul. Gdańskiej wyróżniał się amfiladowym układem pomieszczeń oraz detalami inspirowanymi włoskim renesansem i manieryzmem. Do dziś we wnętrzach zachowały się unikalne sztukaterie, stolarka, kute balustrady i inne elementy wykończenia.
Losy pałacu Kellera
Przez ponad 130 lat swojego istnienia budynek przechodził różne przeobrażenia. W okresie PRL-u pałac przejęło państwo i mieścił się tam zakładowy żłobek pasmanteryjnej fabryki „Lenora”. Po 1989 roku obiekt trafił natomiast w ręce prywatnych inwestorów i wtedy zaczął się jego upadek. W 2010 roku w opuszczonym pałacu wybuchł pożar, który zniszczył fragment dachu i uszkodził wieżyczkę. Niedawno, ze względów bezpieczeństwa, straż pożarna usunęła jej niestabilną konstrukcję. Od tego czasu nic się nie zmieniło i obiekt nadal popada w ruinę, a kolejne próby jego sprzedaży nie przyniosły oczekiwanego rezultatu.
Pałac Rudolfa Kellera i społeczna walka o ocalenie
Od 2020 roku wokół pałacu działa ruch społeczny skupiony przy stowarzyszeniu KelleReakcja. Jego celem jest nagłaśnianie problemu zdegradowanego zabytku i podejmowanie inicjatyw, które mogłyby uchronić willę Kellera przed całkowitym zniszczeniem. Mimo starań lokalnej społeczności budynek pozostaje bez należytego zabezpieczenia i perspektyw na zmianę swojego tragicznego położenia. Może go uratować jedynie kompleksowa, a co za tym idzie bardzo kosztowna renowacja.
Źródło: zabytek.pl, lodz.pl
Czytaj też: Architektura w Polsce | Łódź | Zabytek | Wille i rezydencje | whiteMAD na Instagramie
