Ozdobna balustrada z ulicy Powązkowskiej w Warszawie, pochodząca z dawnego wiaduktu nad linią kolei obwodowej, została poddana kompleksowej konserwacji i ponownie zamontowana w pasie drogowym. Prace miały na celu odtworzenie jej historycznego wyglądu oraz naprawę zniszczeń powstałych w wyniku kolizji drogowej, do której doszło w 2023 roku.
Uszkodzenia i decyzja o remoncie
Do uszkodzenia balustrady doszło w wyniku silnego uderzenia pojazdu, które zniszczyło jedno z przęseł od strony przejścia dla pieszych. W wyniku zdarzenia metalowe elementy uległy deformacji, a betonowe słupki zostały częściowo wykruszone w miejscach mocowania. Oględziny wykazały również obecność korozji, uszkodzenia powłoki malarskiej, spękania oraz zniszczenia dekoracyjnych elementów. Początkowo planowano ograniczony zakres prac, jednak stan techniczny pozostałych przęseł skłonił władze Warszawy do przeprowadzenia pełnej renowacji całej konstrukcji. Balustrada została zdemontowana i przewieziona do pracowni konserwatorskiej.
Balustrada z ulicy Powązkowskiej – historia
Zabytek pierwotnie stanowił element wiaduktu drogowego z lat 20. XX w., przebiegającego nad torami obwodowej linii kolejowej. Budowla została wysadzona w powietrze podczas II wojny światowej, a z dawnego obiektu do dziś zachował się jedynie fragment ozdobnej balustrady. W 2009 roku, podczas budowy nowej konstrukcji wiaduktu, osiem przęseł wykonanych ze stali i żeliwa zostało zdemontowanych. Zdecydowano wtedy o ich zachowaniu i przeniesieniu w inne miejsce, nieopodal pierwotnej lokalizacji. Ostatecznie ustawiono je na wyspie rozdzielającej pasy jezdni ulicy Powązkowskiej przy skrzyżowaniu z ul. Duchnicką. Jeszcze przed pierwszym montażem balustrada przeszła niezbędne prace restauratorskie, obejmujące m.in. usunięcie korozji i rekonstrukcję brakujących elementów. Część przęseł została odtworzona w oryginalnym kształcie, a zakończenia wykonano na wzór zaginionych fragmentów. Całość oparto na nowych żelbetowych słupkach, wykonanych zgodnie z historycznym wzorem.
Zakres przeprowadzonych prac
Ostatni etap konserwacji objął całą balustradę. Przęsła poddano czyszczeniu, usunięto wtórne warstwy malarskie oraz korozję. Zabezpieczono powierzchnię, odtworzono zniszczone elementy, a całość pomalowano na pierwotny, historyczny kolor. Dotychczasowe barwy były niezgodne z oryginałem. Zrekonstruowano również wszystkie betonowe słupki, wzorując się na archiwalnych materiałach. Prace konserwatorskie, jak i nadzór nad realizacją zadania prowadzili specjaliści z biura Stołecznego Konserwatora Zabytków.
Źródło: Stołeczny Konserwator Zabytków
Czytaj też: Renowacja | Zabytek | Miasto | Warszawa | Architektura w Polsce
