Zamek Krzyżacki w Świeciu wchodzi w kolejny, znaczący etap dla swojej historii. Obecnie przy średniowiecznej warowni trwają prace konserwatorskie, będące wstępem do szerszej rewitalizacji otoczenia zabytku i cypla, na którym stoi. Samorząd przygotował długofalową koncepcję zagospodarowania tego obszaru, a wykonała ją pracownia APA Wojciechowski Architekci przy wsparciu firmy doradczej The Making. Co się dokładnie zmieni?
Zamek Krzyżacki w Świeciu
Krzyżacka twierdza w Świeciu powstała w XIV wieku w miejscu, gdzie spotykają się Wisła i Wda. Budynek charakteryzował się dawniej niemal kwadratowym rzutem oraz czterema narożnymi basztami. Dzisiaj w jego bryle dominuje przechylona główna wieża. W średniowieczu warownia pełniła militarne i administracyjne funkcje zakonu krzyżackiego. W XVII stuleciu znacznie ucierpiała podczas wojen ze Szwecją i przez kolejne lata stopniowo popadała w ruinę. Od około 100 lat są jednak prowadzone prace, dzięki którym Zamek Krzyżacki w Świeciu powoli odzyskuje dawną formę, znaczenie w przestrzeni miasta oraz w krajobrazie doliny Wisły.
Prace renowacyjne zabytku
Obecnie przy zamku trwają roboty budowlane oraz prace porządkowe, a wykonawcy przygotowują teren pod nowe zagospodarowanie zabytku. W pierwszej kolejności usunięto część zarośli i pozostałości dawnej infrastruktury, co pozwoliło rozpocząć dalsze działania przy najbliższym otoczeniu średniowiecznej warowni. W kolejnych etapach pojawią się nowe piesze trasy, ścieżki rowerowe oraz taras widokowy. W planie znajdują się także zielone nasadzenia, oświetlenie oraz obiekty małej architektury. Sam Zamek Krzyżacki w Świeciu również czekają ogromne zmiany. Te obejmą m.in. odbudowę części dachu, naprawę stropów, renowację ceglanych murów oraz montaż nowej stolarki okiennej. Nad całością prac czuwają archeolodzy i konserwator.
Zamek Krzyżacki w Świeciu na nowo
Opracowanie masterplanu dla zabytku i cypla na rozwidleniu rzek poprzedziły szczegółowe badania funkcjonalne oraz sprawdzenie możliwości adaptacyjnych historycznego obiektu. Eksperci zwrócili uwagę na techniczne ograniczenia wynikające z konstrukcji oraz konserwatorskich wymogów. Z tego powodu rozwój kulturalnych i turystycznych aktywności rozłożono pomiędzy zamek a jego najbliższe otoczenie. W opracowaniu znaczącą rolę odgrywa chroniony obszar Natura 2000, osie widokowe na dolinę Wisły, miejski układ komunikacyjny, a także przestrzenne relacje z historycznym centrum miasta. Całość potraktowano jako spójny, wzajemnie oddziałujący system.
Etapowa realizacja miejskiej strategii
Według władz Świecia przygotowany dokument ma strategiczne znaczenie i wyznacza kierunki rozwoju na wiele lat. W pierwszej kolejności samorząd skupia się na renowacji zamku oraz na rekreacyjnym zagospodarowaniu terenów wokół warowni. Kolejne elementy programu mają pojawiać się stopniowo, wraz z dostępnością finansowania z różnych publicznych programów. Opracowanie kierunkuje działania w ramach inwestycji oraz wyznacza ramy dla kulturalnej i edukacyjnej oferty przygotowywanej przez Centrum Kultury w Świeciu. W tej wizji krzyżacki zamek przestaje być wyłącznie historycznym zabytkiem, a staje się ważnym ośrodkiem społecznej i turystycznej aktywności miasta.
Koncepcja zagospodarowania i jej autorzy
Obecny program rozwoju okolic zamku opracowała pracownia APA Wojciechowski Architekci przy wsparciu firmy doradczej The Making. Zespół projektowy tworzyli Szymon Wojciechowski, Katarzyna Burny, Kaja Kirilenko, Joanna Karlikowska-Fojt, Hubert Natorff, Anna Proszkuratowa i Matylda Wolska. Koncepcja powstała przy wykorzystaniu rekomendacji Światowej Konferencji UNESCO dotyczących polityki kulturalnej i zrównoważonego rozwoju.
Źródło: APA Wojciechowski Architekci
Czytaj też: Zabytek | Historia | Architektura w Polsce | Renowacja | whiteMAD na Instagramie
