W portugalskiej miejscowości Penafiel powstał budynek nazwany Ponto C – Cultura e Criatividade. To nowoczesne centrum kultury zaprojektowane przez pracownię Galeria Gabinete. Inwestycja zmieniła sposób funkcjonowania peryferyjnego fragmentu miasta oraz stworzyła nowe powiązania komunikacyjne. Obszar przekształcono w reprezentacyjną przestrzeń otwierającą się na Praça de S. Martinho. Wewnątrz obiektu rozplanowano cztery poziomy o zróżnicowanym charakterze.
Zieleń jako element wtopienia centrum kultury
Projektanci przewidzieli znaczną skalę zabudowy oraz różnice wysokości terenu. Z tego względu część gmachu została umieszczona wśród nasadzeń (w tym magnolii), aby zredukować wizualną dominację obiektu. Fragmenty starej bryły są nadal widoczne i pozostają w dialogu z nowymi elementami. Najbardziej charakterystyczny wyróżnik całej kompozycji to intensywna zieleń elewacji. Z czasem jej odcień powinien rozmywać się wśród roślin i tworzyć jednolitą panoramę z otaczającym krajobrazem. Korkowa warstwa zastosowana na wykończeniach zmienia odbiór w zależności od światła i kąta patrzenia, co prowadzi do wielu możliwych interpretacji tej architektury.
Cztery poziomy o zróżnicowanej funkcji
Obiekt podzielono na cztery kondygnacje. Najniższa, oznaczona jako poziom minus dwa, pełni funkcję techniczną. Znajduje się tam przestrzeń do obsługi dostaw, zaplanowana tak, aby transport odbywał się bez kolizji z trasami użytkowników. Niezależny system komunikacji umożliwia dotarcie na wszystkie kondygnacje dzięki windom towarowym. Poziom minus jeden oraz poziom zero przeznaczono dla odwiedzających. Z głównego wejścia na poziomie zero można przejść do foyer, które prowadzi do kasy oraz dwóch sal: Audytorium i Casa da Caturra. W tej części znajdują się również garderoby i pomieszczenie kontroli bezpieczeństwa. Poziom minus jeden mieści przestrzeń wystawową, kawiarnię oraz pierwszy poziom balkonów audytorium. Z tego miejsca prowadzi wyjście do ogrodu, zewnętrznego audytorium oraz ścieżki kierującej w stronę Cavalum. Na najwyższym poziomie, oznaczonym jako jeden, mieszczą się wyłącznie pomieszczenia techniczne z dostępem do mostu scenicznego.
Centrum kultury i jego wnętrza
Wnętrza Ponto C tworzą sekwencję przestrzeni o zróżnicowanym charakterze. Foyer jest jasne i otwarte, wykorzystuje drewno, korek oraz duże przeszklenia, które kadrują widok na zieleń. Audytorium wyróżnia się intensywną czerwienią, starannie zaprojektowaną akustyką oraz eleganckimi detalami, co buduje atmosferę skupienia i podkreśla rangę wydarzeń. Przestrzenie wystawowe mają jasne wykończenie, które sprzyja prezentacji prac, natomiast kawiarnia tworzy bardziej kameralne otoczenie dzięki miękkim materiałom i widokowi na ogród.
Zieleń a biel MSN w Warszawie
Kolor elewacji tego budynku może być punktem odniesienia do dyskusji o bieli Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Tamten projekt spotyka się z częstą krytyką dotyczącą jasnej kolorystyki przysadzistej bryły i jej odbioru w przestrzeni publicznej. W Penafiel zielony odcień ma się stopniowo stapiać z otoczeniem i budować relację między budynkiem a roślinnością. Czy podobne podejście nie sprawdziłoby się również w Warszawie? Zieleń mogłaby złagodzić kontrowersje, stworzyć bardziej przyjazną relację z parkiem oraz wprowadzić barwę łatwiej akceptowaną przez użytkowników miasta.
Nazwa projektu: Ponto C – Cultura e Criatividade
Autor: Galeria Gabinete
Główny architekt: Helder de Carvalho
Lokalizacja: Penafiel, Portugalia
Zdjęcia: Ivo Tavares Studio
Czytaj też: Portugalia | Kultura | Edukacja | Zieleń | Modernizm | whiteMAD na Instagramie
