Pola Elizejskie to jedna z najbardziej rozpoznawalnych przestrzeni publicznych świata. Obecnie ta słynna aleja jest areną daleko idących przemian. Paryż stopniowo ogranicza tamtejszy ruch samochodów, zwiększając jednocześnie udział zieleni i oddając kolejne fragmenty miasta pieszym. U podstaw tych zmian znajduje się wizja opracowana przez pracownię PCA-STREAM.
Pola Elizejskie dla mieszkańców
Historia zielonej transformacji rozpoczęła się w 2018 roku, gdy organizacja Comité Champs-Élysées zleciła pracowni PCA-STREAM przygotowanie studium przyszłości dla tej części miasta. Powodem były narastające problemy. Przez osiem pasów ruchu przejeżdżało średnio około 3 tys. pojazdów na godzinę, a hałas, zanieczyszczenie powietrza i rosnące temperatury coraz mocniej wpływały na komfort pieszych. Dodatkowo aleję zdominowała niekontrolowana turystyka oraz działalność dużych sieci handlowych, przez co ta elegancka i reprezentacyjna przestrzeń stopniowo traciła swój dawny wizerunek i znaczenie dla mieszkańców.
Wizja „ponownego zaczarowania” Pól Elizejskich
Efektem dwuletnich analiz była zaprezentowana w 2020 roku koncepcja „Réenchanter les Champs-Élysées”, czyli „Ponownie zaczarować Pola Elizejskie”. Autorzy zaproponowali szeroką modernizację opartą na pięciu obszarach: przyrodzie, infrastrukturze, mobilności, miejskich aktywnościach oraz zabudowie. Najgłośniejszym elementem pomysłu było ograniczenie liczby pasów ruchu mniej więcej o połowę i przeznaczenie odzyskanej przestrzeni na chodniki, trasy rowerowe oraz zieleń. Aleja o długości blisko dwóch kilometrów miała stopniowo przekształcać się w rozległy miejski park prowadzący od Place de la Concorde do Łuku Triumfalnego.
Więcej drzew, mniej asfaltu
W centrum tej koncepcji znalazła się przyroda, traktowana jako pełnoprawny element funkcjonowania miasta. Wizualizacje przedstawiały szerokie promenady obsadzone drzewami, ogrody retencyjne, trawniki oraz miejsca wypoczynku. Architekci proponowali tworzenie przestrzeni służących rekreacji, placów zabaw, stref sportu i terenów przeznaczonych na wydarzenia kulturalne. Dużą uwagę poświęcono historycznym ogrodom rozciągającym się pomiędzy Place de la Concorde a Rond-Point des Champs-Élysées. Według autorów miały odzyskać znaczenie jako ważna część miejskiego krajobrazu i codziennego życia Paryżan.
Place de la Concorde i Łuk Triumfalny w nowej odsłonie
Znaczne przemiany miał przejść także Place de la Concorde. Ten największy plac Paryża od dekad funkcjonował przede wszystkim jako ogromne rondo. W wizji PCA-STREAM pojawiły się nowe nasadzenia drzew, tarasowe ogrody, większa liczba przejść dla pieszych oraz ograniczenie dominacji ruchu aut. Zmiany miały objąć także okolice Łuku Triumfalnego i aleję Avenue de la Grande-Armée prowadzącą w stronę Lasku Bulońskiego. Powstała idea rozległego zielonego ciągu spacerowego rozciągającego się od Luwru po zachodnie dzielnice miasta.
Pola Elizejskie z wizją przemian
Efektowne wizualizacje z 2020 roku bardzo spodobały się władzom Paryża i jego mieszkańcom, jednak już wiadomo, że nie zostaną zrealizowane w całości. Od początku były one traktowane jako strategiczna propozycja kierunku rozwoju, a nie gotowy projekt. Mimo to wiele pomysłów znalazło odzwierciedlenie w działaniach prowadzonych przez mer Anne Hidalgo i jej administrację. Przed igrzyskami olimpijskimi w 2024 roku odnowiono część przestrzeni publicznych, przebudowano fragmenty tarasów, uporządkowano nawierzchnie i rozpoczęto program nowych nasadzeń. Obecnie miasto kontynuuje zazielenianie okolicy, rozbudowuje infrastrukturę dla rowerów oraz zwiększa powierzchnię przeznaczoną dla pieszych. W 2025 roku wyłoniono także zwycięski projekt przebudowy Place de la Concorde, który rozwija wiele idei zaproponowanych wcześniej przez PCA-STREAM. Ostatecznie więc nie powstanie dokładnie taki obraz Pól Elizejskich, jaki przedstawiano na wizualizacjach, jednak kierunek zmian pozostaje ten sam: mniej samochodów, więcej zieleni i większa dostępność przestrzeni publicznej dla mieszkańców.
projekt: PCA-STREAM
Czytaj też: Zieleń | Miasto | Renowacja | Ciekawostki | whiteMAD na Instagramie | Francja | Paryż
